Βρέθηκε η Αρχαία Εγνατία οδός...

Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του Μετρό Θεσσαλονίκης, στην περιοχή της  Αγίας Σοφίας φαίνεται πως βρέθηκε η αρχαία Εγνατία οδός!  Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν εργαζόμενοι στο Μετρό, οι οποίοι πήραν και φωτογραφίες τις οποίες και >>>

Νέο ψηφιακό σύστημα στην αρχαιολογική έρευνα

Ενιαίο ψηφιακό σύστημα, που δημιουργήθηκε από ομάδα ερευνητών του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον καθηγητή του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Κωνσταντίνο Κωτσάκη, εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην…

Σφραγίδα με ιερογλυφικά βρέθηκε στην Κρήτη

Με ένα ιδιαίτερης αρχαιολογικής σημασίας εύρημα ολοκληρώθηκε, για φέτος, η ανασκαφή στο μινωικό ιερό κορυφής του όρους Βρύσινα, που υψώνεται νότια της πόλης του Ρεθύμνου και διήρκεσε από τις 4 έως τις 15 Ιουλίου 2011.

Με εθελοντές οι ανασκαφές πέντε αρχαιολογικών χώρων στη Θράκη!

Εθελοντές αρχαιολόγους φιλοδοξεί να «στρατολογήσει» η ΙΘ' Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ), που έχει αρμοδιότητα στους νομούς Ροδόπης και Έβρου. >>>

Τσουνάμι “κατάπιε” την Ατλαντίδα;

Σε μια επίκαιρη αναφορά στα τραγικά γεγονότα μετά το σεισμό της Ιαπωνίας, ερευνητές υποστηρίζουν ότι ένα γιγάντιο τσουνάμι «κατάπιε» την Ατλαντίδα, την μυθική μητρόπολη, για την οποία έγραψε ο φιλόσοφος Πλάτων πριν περίπου 2.400 χρόνια, αλλά πολλοί επιστήμονες σήμερα θεωρούν ότι…>>>

Ανασκαφές χωρίς… σκαπάνες!

Η αρχαιολογική σκαπάνη ανήκει στο… παρελθόν! Πλέον, οι “ανασκαφές” στους αρχαιολογικούς χώρους γίνονται με τη μαγνητική μέθοδο της διασκόπησης και τη μέθοδο της ηλεκτρικής τομογραφίας!

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΠΘ: Θάσος, 100 χρόνια ανασκαφών

Με 80 ανακοινώσεις και 152 συνέδρους θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Τελετών του παλαιού κτιρίου Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., από 10 έως 12 Μαρτίου η ετήσια Αρχαιολογική Συνάντηση για…

"Παπάς" η ιστορία με την Ίντα;

Πριν μερικές ημέρες η διεθνής επιστημονική κοινότητα πανηγύριζε την παρουσίαση του απολιθώματος της «Ίντας» ως χαμένου κρίκου στην ανθρώπινη εξέλιξη. Μόλις χθες, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2009, η πρώτη ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση του νέου ευρήματος διαψεύδει ότι το απολίθωμα αυτό ανήκε σε γυναίκα -ή, έστω, σε κοντινό στο ανθρώπινο, είδος. Η νέα επιστημονική μελέτη έγινε από ερευνητές υπό τον δρα Έρικ Σάιφερτ του Τμήματος Ανατομικών Επιστημών του αμερικανικού πανεπιστημίου Στόνι Μπρουκ και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Nature". Σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση του απολιθώματος, η Ίντα ανήκε σε ένα είδος πιο συγγενικό με τους λεμούριους παρά με τις μαϊμούδες, τους πιθήκους ή τους ανθρώπους.

Οι ερευνητές σύγκριναν την Ίντα με ένα απολίθωμα ζώου (με την επιστημονική ονομασία Afradapis longicristatus), που έζησε στην Αίγυπτο πριν περίπου 37 εκατ. χρόνια και σχετιζόταν στενά με την Ίντα (Darwinius masillae),η οποία ζούσε πριν 47 εκατ. χρόνια. Κατά τον δρα Σάιφερτ και τους συνεργάτες του, και τα δύο αυτά είδη ανήκαν σε μια συγγενική αλλά όχι στην ίδια ομάδα με τα ανώτερα πρωτεύοντα (όπου ανήκει και ο άνθρωπος).

Από την πλευρά του, ο Γιορν Χάρουμ, από το νορβηγικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Όσλο,ο οποίος πρωτοστάτησε στην παρουσίαση της Ίντας ως χαμένου κρίκου των ανθρώπων, σχολίασε για τη νέα αξιολόγηση ότι "είναι μια ενδιαφέρουσα εργασία, η οποία επιτέλους ξεκινά μια επιστημονική συζήτηση για το ζήτημα της Ίντας".

Πιάσ' το αυγό και κούρευ' το...

Το τσουνάμι του Αιγαίου

Η καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι που σάρωσε την Ανατολική Μεσόγειο και έφτασε μέχρι τις ακτές του σημερινού Ισραήλ, σύμφωνα με μια νέα έρευνα ισραηλινών, αμερικανών και καναδών επιστημόνων. Η έκρηξη, μια από τις μεγαλύτερες της αρχαιότητας, υπολογίζεται ότι έγινε μεταξύ του 1630 π.Χ και του 1550 π.Χ. και κατέστρεψε τον Μινωικό πολιτισμό, ενώ μπορεί επίσης να ενέπνευσε τον πλατωνικό μύθο της Ατλαντίδας.
Σύμφωνα με τη νέα διεθνή γεωλογική έρευνα, το τσουνάμι ίσως ήταν τόσο ισχυρό, που ταξίδεψε περίπου 1.000 χλμ. από τη Σαντορίνη για να φτάσει στις πιο μακρινές ακτές της Ανατολικής Μεσογείου, εναποθέτοντας ένα στρώμα φερτών υλών, πάχους άνω των 40 εκατοστών, στις ακτές του σημερινού Ισραήλ.
Οι επιστήμονες ερεύνησαν σε βάθος 10 - 20 μέτρων στα ανοιχτά της ακτής της Καισάρειας στο Ισραήλ και συνέλεξαν δείγματα από το βυθό, τα οποία ανέλυσαν. Μέσα σε αυτά βρήκαν στοιχεία για φερτές ύλες και ιζήματα πάχους περίπου 40 εκατοστών, τα οποία εναποτέθηκαν από το τσουνάμι, περίπου την εποχή που εκτιμάται ότι εξερράγη το ηφαίστειο του Αιγαίου.
Η ανακάλυψη έγινε τυχαία, καθώς οι επιστήμονες μελετούσαν το βυθό για να προσδιορίσουν τις αιτίες καταστροφής του αρχαίου λιμανιού της Καισάρειας, πιθανότατα από σεισμούς και τσουνάμι. Οι ερευνητές βρήκαν ίχνη από δύο μεταγενέστερα τσουνάμι (ένα της ρωμαϊκής κι ένα της βυζαντινής εποχής) και τελικά πρόσεξαν ότι υπήρχαν σαφείς ενδείξεις για ένα ακόμα αρχαιότερο τσουνάμι, που συνέδεσαν με το ηφαίστειο της Σαντορίνης.
Οι επιστήμονες σκοπεύουν να κάνουν νέες έρευνες πλησιέστερα στη Σαντορίνη, όπως στην Κρήτη και στις μικρασιατικές ακτές της Τουρκίας. Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι η κατανόηση του τσουνάμι της Σαντορίνης και της δυνητικής καταστροφικότητας μιας ηφαιστειακής έκρηξης θα βοηθήσουν την καλύτερη προετοιμασία των παράκτιων περιοχών για ένα πιθανό μελλοντικό συμβάν, με δεδομένο ότι οι ακτές της Ανατολικής Μεσογείου είναι πυκνοκατοικημένες και διαθέτουν ευαίσθητες υποδομές, όπως σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

από το skai.gr

Χρωστικές από νανοϋλικάκατασκεύαζαν Αιγύπτιοι και Μάγιας

Τη γνώση και την τεχνολογία να παράγουν χρωστικές ουσίες με νανο-υλικά, με ιδιότητες που παραμένουν ανεξίτηλες στο πέρασμα των αιώνων, κατείχαν οι αρχαίοι πολιτισμοί των Αιγυπτίων και των Μάγιας, οι οποίοι φαίνεται πως είχαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ακόμη και συνθετικά υλικά σε εργαστήρια της εποχής τους. Η διαπίστωση προκύπτει από έρευνες που γίνονται σε εργαστήρια ανά τον κόσμο, στα οποία χρησιμοποιείται μία νέα μέθοδος ανάλυσης έργων τέχνης και αρχαιολογικών αντικειμένων, μέσω ακτίνων Χ, που παράγονται σε επιταχυντές ηλεκτρονίων. Τη μέθοδο αυτή και τις πολλαπλές εφαρμογές της παρουσίασε στο 25ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φυσικής Στερεάς Κατάστασης και Επιστήμης των Υλικών, που διοργανώνει το τμήμα Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο Τελλόγλειο Ιδρυμα, ο ερευνητής του εργαστηρίου Brookhaven των Ηνωμένων Πολιτειών, Έρικ Ντόριχι. Ένα από τα πιο ενδιαφέρονται συμπεράσματα των ερευνών αυτών αφορά τη δυνατότητα των Αιγυπτίων να παράγουν συνθετικές ουσίες, που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινή τους κοσμετολογία, αλλά και τη φαρμακολογία. Παράδειγμα αποτελεί μία συνθετική άσπρη ουσία, την οποία δημιούργησαν οι «αλχημιστές» της εποχής, το 3.000 π.Χ., «αποκρυπτογραφώντας» τα μυστικά της νανοτεχνολογίας. Αυτή πιθανώς χρησιμοποιούνταν στο δέρμα, τα μαλλιά και τα μάτια ως φάρμακο. Κατείχαν, μάλιστα, και την εμπειρική γνώση της μίξης των κατάλληλων υλικών της φύσης. Διεθνής εταιρία που δραστηριοποιείται στην κοσμετολογία έδειξε ενδιαφέρον για make up που φορούσαν στο πρόσωπο και το σώμα οι Αιγύπτιες, αλλά χρησιμοποιούνταν και στις μούμιες. Το make up βρέθηκε ανέγγιχτo, σε αλαβάστρινα βαζάκια, μέσα σε αιγυπτιακούς τάφους και η παρασκευή του προέρχονταν από τη μίξη φυσικών μετάλλων (σίδηρος και ψευδάργυρος) από την Ερυθρά Θάλασσα, έχοντας την ιδιότητα να παραμένει αναλλοίωτο στο χρόνο. Οι έρευνες επικεντρώνονται στις επιπτώσεις από τη μακροχρόνια χρήση του στο ανθρώπινο σώμα. «Χρησιμοποιούσαν την ίδια τεχνολογία στους χρωματισμούς των κεραμικών και των κοσμημάτων τους, κάτι που εμείς γνωρίζουμε σήμερα θεωρητικά» ανέφερε ο κ. Ντόριχι.

ΔΣΘ: Να σωθεί ο ναός της Αφροδίτης

Το θέμα του υστεροαρχαϊκού ναού της Αφροδίτης, που αποκαλύφθηκε το 2000, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης(πλατεία Αντιγονιδών) φέρνει στην επικαιρότητα σημερινή (Πέμπτη 30 Απριλίου 2009) ανακοίνωση του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Ο σύλλογος υποστηρίζει ότι ο ναός "κινδυνεύει με κατάχωση και εξαφάνιση", τον χαρακτηρίζει "υψίστης αρχαιολογικής και καλλιτεχνικής αξίας", υπογραμμίζει ότι "είναι ο μοναδικός ναός του 6ου αιώνα π.Χ. στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης" και υιοθετεί πρόταση του τμήματος αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, στο οποίο, όμως, αντιδρούν οι αρχαιολόγοι, επειδή, ουσιαστικά, αναπλάθει -και δεν αναστηλώνει- το ναό, πράγμα που αντίκειται σε κάθε λογική και κάθε διεθνή οδηγία για τα μνημεία του ανθρώπινου πολιτισμού.
Σύμφωνα με μερίδα αρχαιολόγων, ο ναός(τμήμα του οποίου φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης(φωτογραφία) πρέπει να είχε στηθεί στην αρχαία Αίνεια(τη σημερινή Νέα Μηχανιώνα). Μεταφέρθηκε(τον 1ο αιώνα π.Χ.-πρώιμα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά χρόνια) στη σημερινή του θέση(πλατεία Αντιγονιδών).
Μετά τη μεταφορά του, προστέθηκαν στοιχεία της ρωμαϊκής περιόδου(αγάλματα της θεάς Ρώμης, του Διός Αιγίοχου και αυτοκρατόρων). Αποτέλεσε κέντρο λατρείας κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Το μεγαλύτερο μέρος του ναού παραμένει κάτω από το οδόστρωμα της οδού Διοικητηρίου.
Όπως ενημερώνει ο ΔΣΘ, "η αρχική απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, λίγο μετά από την ανασκαφή του μνημείου, με την ευκαιρία της κατεδάφισης της υπάρχουσας οικοδομής πάνω από το ναό, ήταν να απαλλοτριωθεί το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται και να προχωρήσει η ανάδειξη του ναού που χαρακτηρίστηκε σπάνιο μνημείο. Αργότερα η απόφαση αυτή αναθεωρήθηκε και αποφασίστηκε να διατηρηθεί στο υπόγειο της υπό ανέγερση πολυκατοικίας. Πριν από δύο χρόνια, το 2007, η τύχη του ναού συζητήθηκε και πάλι στο ΚΑΣ και δόθηκε θετική γνωμοδότηση για την απαλλοτρίωση του οικοπέδου, το ζήτημα όμως έκτοτε «πάγωσε». Το θέμα της απαλλοτρίωσης, μετά από ένσταση των ιδιοκτητών του οικοπέδου, επρόκειτο να συζητηθεί τη Μεγάλη Δευτέρα 13 Απριλίου 2009, σε συνεδρίαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία όμως αναβλήθηκε ελλείψει απαρτίας για μετά από το Πάσχα".
Ο Δικηγορικός Σϋλλογος χαρακτηρίζει "ενδιαφέρουσα" τη σχεδιαστική πρόταση του τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή(σχεδιάγραμμα κάτω) η πλατεία Αντιγονιδών διαμορφώνεται σε δύο επίπεδα, το σημερινό και το αρχαίο, επιτρέποντας την αναστήλωση και ανάδειξη του μνημείου χωρίς να θιγεί η λειτουργία της πλατείας. Πάντως, η πρόταση αυτή έχει απορριφθεί από μερίδα αρχαιολόγων, επειδή δεν προβλέπει αναστήλωση, αλλά ανάπλαση του ναού.
Ο ΔΣΘ επισημαίνει πως "υπάρχουν πληροφορίες ότι υπάρχει πρόθεση στη θέση του μνημείου να γίνει πολυώροφο πάρκινγκ αυτοκινήτων" και ζητά από τον υπουργό Πολιτισμού, καθώς και από τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου(ΚΑΣ) "να μη συνεργασθούν στην κατάχωση του μοναδικού αυτού μνημείου, αλλά να υποστηρίξουν την απαλλοτρίωση και διάσωσή του προς όφελος της πόλης και της ιστορίας της".
Το θέμα είχε προβληθεί και αναλυθεί επί μακρόν, σε συζητήσεις ειδικών και μη, στο διαδίκτυο, εδώ και πολύ καιρό. Σχετικά μπορείτε να δείτε με κλικ εδώ.

Τούμπα: Η αρχαιότερη περιοχή της Θεσσαλονίκης!

Κοιτίδα του Θεσσαλονικιώτικου πολιτισμού, αλλά και το πρώτο μέρος που έζησαν άνθρωποι στην περιοχή, είναι η Τούμπα! Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ζωή στον περίφημο λόφο, που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το γήπεδο του ΠΑΟΚ, στην οδό Λαμπράκη, εμφανίστηκε, για πρώτη φορά πριν από 4.300 χρόνια! Ο ιδρυτής της Θεσσαλονίκης, Κάσσανδρος, έφθασε πολλά χρόνια αργότερα, τον 4ο π.Χ. αιώνα, στην περιοχή!
Την ανακοίνωση έκαναν, κατά τη διάρκεια αρχαιολογικού συνεδρίου, το Σάββατο 4 Απριλίου 2009, ο ομότιμος -σήμερα- καθηγητής της αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γιώργος Χουρμουζιάδης, και ο καθηγητής Στέλιος Ανδρέου. Ο πρώτος άρχισε τις ανασκαφές πρώτος στην Τούμπα και το έργο του συνεχίζεται, με διακοπές, έως σήμερα, με επικεφαλής πλέον το καθηγητή Ανδρέου.
Το ότι στην Τούμπα "στήθηκε" ο πρώτος οικισμός, το αποδεικνύουν τα εκατοντάδες ευρήματα, που έφερε στο φως η πανεπιστημιακή ανασκαφή του λόφου, η οποία ξεκίνησε το 1984. Η πόλη ιδρύθηκε περί το 2.100 π.Χ. σε στρατηγικό σημείο του μυχού του Θερμαϊκού κόλπου σε απόσταση περίπου 1.000 μέτρων από τη θάλασσα (σήμερα οι επιχώσεις της παραλιακής άπλωσαν την απόσταση στα 1.300-1.400 μέτρα).
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών διαπιστώθηκε ότι, γύρω στο 1.500 π.Χ., ο οικισμός (που, ήδη, είχε ανέβει, αφού χτίζονταν συνεχώς πάνω στα συντρίμμια των παλαιότερων) περικλείστηκε από τείχος, πλάτους έξι μέτρων και ύψους τρεισίμισι. Το τείχος, που χτίστηκε με έναν ιδιαίτερο τρόπο(με πέτρινους ογκόλιθους που θύμιζαν κουτιά και τα κενά ανάμεσά τους γέμιζαν με χώμα) είχε σκοπό να προστατέψει τον οικισμό όχι τόχο από επιδρομές, όσο από κατολισθήσεις του εδάφους!
Ο οικισμός της Τούμπας εγκαταλείφθηκε γύρω στον 4ο αιώνα π.Χ., με την ίδρυση της Θεσσαλονίκης από τον Κάσσανδρο -κι αφού θύμιζε... πολυκατοικία, με τόσες... στρώσεις κτιρίων κτισμένες τη μία πάνω από την άλλη.

Κι όμως, υπήρξε Ατλαντίδα!

Απόλυτα αληθινή χαρακτηρίζεται η ιστορία της Ατλαντίδας στον πλατωνικό Τίμαιο, αν και στη μεταγενέστερη φιλολογία επικράτησε ο χαρακτηρισμός «μύθος». Το γεγονός όμως ότι η πληροφόρηση που μας διασώζει ο Πλάτων για την ιστορία της Ατλαντίδας ανάγεται σε ένα παρελθόν πολύ μακρινό, 9.000 χρόνια πριν από την εποχή του Σόλωνα, καθιστά ριψοκίνδυνη κάθε τοποθέτηση πάνω στο ζήτημα της ιστορικής της αλήθειας και αναγκαία την ερμηνεία των φιλοσοφικών στόχων και προθέσεων του Πλάτωνα.
Προκειμένου να φωτίσει η Αν. Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Θεόπη Παρισάκη την «παράδοξη», όπως τη χαρακτηρίζει ο Πλάτων, ιστορία της Ατλαντίδας, την προσέγγισε σε τρία επίπεδα και κατέληξε στα παρακάτω συμπεράσματα:

Σημασία των λέξεων «μύθος» και «λόγος»
στην αρχαία ελληνική σκέψη
και το έργο του Πλάτωνα.
Από την εξέταση προκύπτει ότι σε επίπεδο χρήσης της γλώσσας αδυνατούμε να λύσουμε το πρόβλημα, καθώς οι λέξεις μύθος και λόγος στην αρχαία ελληνική φιλολογία είναι συχνά ταυτόσημες, ενώ στο πλατωνικό έργο είναι δυνατό οι δύο λέξεις άλλοτε να χρησιμοποιούνται σε αντιδιαστολή μεταξύ τους και άλλοτε το ίδιο χωρίο να αποκαλείται συγχρόνως μύθος και λόγος.

Απόψεις του Πλάτωνα για το μύθο
Στην Πολιτεία ο Πλάτων αντιλαμβάνεται το μύθο ως ψευδή λόγο, που όμως μπορεί να εμπεριέχει και αλήθειες. Διακρίνει, ωστόσο, δύο κατηγορίες μύθων: αυτούς που αποτελούν «αληθώς ψεύδη» και απορρίπτονται για την ιδανική πολιτεία του ως βλάσφημοι και καταστρεπτικοί για την παιδεία των νέων και αυτούς που εκφράζονται στα λόγια και αποτελούν ομοιώματα ψεύδους που μπορούν να χρησιμεύσουν ως φάρμακο για την αποτροπή του κακού.
Πρόκειται για τα λεγόμενα «γενναία ψεύδη» που αποσκοπούν στο να κάνουν το ψέμα να μοιάζει όσο γίνεται περισσότερο όμοιο με την αλήθεια, προκειμένου να επιτύχουν μέσω της πειθούς ένα ευεργετικό για το γενικό συμφέρον αποτέλεσμα.

Χρήση και λειτουργία του πλατωνικού μύθου
Αν ανατρέξει κανείς στο σύνολο του πλατωνικού έργου διαπιστώνει μια ποικιλία στη χρήση και τη λειτουργία του μύθου. Οι μύθοι μπορεί να κυμαίνονται από καθαρά φανταστικές επινοήσεις έως αφηγήσεις που αντλούνται από την παράδοση ή την ιστορική πραγματικότητα.
Η διήγηση της Ατλαντίδας, ειδικά, εμφανίζεται σα να βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος από τα οποία προκύπτει ένα ηθικό δίδαγμα. Περιγράφει τον πόλεμο της αρχαίας ευνομούμενης Αθήνας με τη μεγάλη θαλάσσια επεκτατική δύναμη της Ατλαντίδας έξω από τις Ηράκλειες στήλες στον Ατλαντικό ωκεανό, η οποία ηττήθηκε από τους αρχαίους Αθηναίους όταν υπέπεσε σε ηθικό εκφυλισμό και κυριεύθηκε από το πάθος της πλεονεξίας.
Η ιστορία ανακαλεί μια ανάμνηση που μεταδόθηκε προφορικά από γενιά σε γενιά, γεγονός που συνηγορεί υπέρ μιας μυθικής διήγησης.
Από την άλλη μεριά, η ιστορία εμφανίζεται χρονολογημένη και καταγραμμένη στα ιερά κείμενα των σοφών ιερέων της Αιγύπτου, γεγονός που υπαινίσσεται την πιστότητά της. Αν συγκρίνουμε την αφήγηση της Ατλαντίδας με άλλους μύθους που χρησιμοποιεί ο Πλάτων, διαπιστώνουμε ότι σε κανέναν δεν αναφέρει τόσες λεπτομέρειες ως προς το περιεχόμενο και τον τρόπο μετάδοσής του και δεν κάνει τόση προσπάθεια να πείσει για την αλήθειά του.
Ωστόσο, μολονότι δε μπορούμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο η ιστορία να έχει ιστορικό υπόβαθρο ή να συγκροτήθηκε, εν μέρει τουλάχιστον, από ιστορικά στοιχεία, δε μπορούμε να αποκλείσουμε και την πιθανότητα να πρόκειται για παρεφθαρμένη παράδοση που δε διατηρούσε πλέον την αρχική σημασία της.
Η ιστορία της Ατλαντίδας λειτουργεί ως ένας ακόμη ηθικοπολιτικο-φιλοσοφικός μύθος που, μέσω της ιστορικής αναβίωσης της ιδανικής πολιτείας στο απώτερο παρελθόν, επιδιώκει την επίτευξη κοινωνικής και ηθικής αρετής για τους συγχρόνους του. Άλλωστε η αναβίωση αυτή συνάδει με το ενδιαφέρον του Πλάτωνα, στους γεροντικούς του διαλόγους, να επιβεβαιώσει εμπειρικά τη θεωρία του.
Η αμφίσημη στάση του Πλάτωνα απέναντι στο μύθο μας οδηγεί, σύμφωνα πάντα με την κ. Παρισάκη, στο συμπέρασμα ότι ίσως, εν τέλει, είναι περισσότερο ασφαλές να αναφερθούμε στις προθέσεις του και να πούμε ότι αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την ιστορία της Ατλαντίδας γιατί εξυπηρετούσε τους στόχους του παρά γιατί την πίστευε– αν πράγματι την πίστευε– για αληθινή.
Να σημειωθεί ότι η έρευνα της κ. Παρισάκη ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου για την παρουσίαση επιστημονικά τεκμηριωμένων απόψεων σε θέματα που αφορούν στη χαμένη Ατλαντίδα, και πραγματοποιήθηκε στις 10-11 Νοεμβρίου 2008 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Η ανακοίνωση της θα συμπεριληφθεί στα πρακτικά του Συνεδρίου, που θα εκδοθούν μέσα στο 2009.

Τι συνέβαινε στα Αντικήθυρα;

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

«Αιγιλία (Αντικύθηρα): Ναυτική βάση του περσικού στόλου ή/και πειρατικό καταφύγιο στο Αιγαίο. Τα αποτελέσματα των τελευταίων ανασκαφικών ερευνών στο "Κάστρο" των Αντικυθήρων» είναι το θέμα της διάλεξης που θα δώσει ο Αρχαιολόγος της ΚΣΤ' (26^ης) Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Άρης Τσαραβόπουλος.

Το σημερινό λιμάνι του ποταμού

Στα Αντικύθηρα σώζεται μια ολόκληρη τειχισμένη πόλη έκτασης 300 περίπου στρεμμάτων που χρονολογείται από τα μέσα του 4ου έως τα μέσα του 1ου αιώνα π.Χ. Τα τείχη της σώζονται σε όλο τους το μήκος και σε πολλά σημεία το σωζόμενο ύψος τους φτάνει τα 6 μέτρα.

Οι τελευταίες έρευνες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το νησί έγινε προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί ως ναυτική βάση από τον Περσικό σ

τόλο τα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην αγωνιώδη και τελικά αποτυχημένη προσπάθεια της Περσικής αυτοκρατορίας να επιτεθεί από τα μετόπισθεν στο Μ. Αλέξανδρο, ο οποίος ήδη είχε επιτεθεί στη Μικρά Ασία, και να περιορίσει το Μακεδονικό στόλο στο Αιγαίο.

Το αρχαίο λιμάνι στον Ξηροπόταμο

Το νησί, όπως φαίνεται από τις επιγραφικές μαρτυρίες αλλά και από τα αρχαιολογικά ευρήματα, μετά την πτώση της Περσικής αυτοκρατορίας, συμμετείχε στην πειρατική δραστηριότητα που ανέπτυξαν κατά την ελληνιστική περίοδο οι πόλεις της Κρήτης οι οποίες ανταγωνίζονταν μεταξύ τους να το θέσουν υπό τον έλεγχό τους, αφού θα τους έδινε τη δυνατότητα να ελέγχουν το πέρασμα από και προς τη Δυτική Μεσόγειο. Η πόλη δέχθηκε δυο σημαντικές επιθέσεις στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. από τους Ρόδιους που είχαν ενοχληθεί από την πειρατική δραστηριότητα στο νησί και, στα τέλη του ίδιου αιώνα από τον Φίλιππο τον 5ο της Μακεδονίας ή από τον Νάβι της Σπάρτης στην προσπάθειά τους να επέμβουν στις υποθέσεις των Κρητικών πόλεων. Η πόλη καταστράφηκε κατά την εκστρατεία των Ρωμαίων “κατά της πειρατείας”, το 69-67 π.Χ. με την καταστολή της «Κρητικής Επανάστασης».

Από το καλοκαίρι του έτους 2000, μετά από πρόσκληση της κοινότητας Αντικυθήρων και με την οικονομική υποστήριξή της, κλιμάκιο της ΚΣΤ΄ (πρώην Β΄) Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων άρχισε, περιορισμένης κλίμακας ανασκαφική έρευνα, στο χώρο του “Κάστρου”, στα βόρεια του νησιού.

Στόχος της ανασκαφής, η οποία συνεχίζεται έως σήμερα κάθε καλοκαίρι, είναι η συναγωγή συμπερασμάτων για τη φύση και τη σημασία των αρχαιοτήτων του χώρου και η δημιουργία αρχαιολογικού πάρκου που θα συμβάλλει στην ανάπτυξη του απομονωμένου και ξεχασμένου νησιού, του οποίου ο πληθυσμός από τα μέσα της δεκαετίας του 50’ άρχισε να φθίνει φτάνοντας, σήμερα, να αριθμεί μόνο 20-30 μόνιμους κατοίκους.

Αντικήθυρα, μέρος της οχύρωσης -οχυρωματικός πύργος

Στην ανασκαφή συμμετέχουν φοιτητές από πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού, που διαμένουν σε αντίσκηνα, ενώ κατά τη διάρκεια της ανασκαφής η ανασκαφική ομάδα προσκαλεί όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού να επισκεφτούν το χώρο για να ξεναγηθούν στο χώρο και να παρακολουθήσουν την πρόοδο της.

Η Διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την, Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2008 και ώρα 19.30, στο Μουσείο Εκμαγείων, στο Νέο Κτίριο της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Η εκδήλωση διοργανώνεται από τον Τομέα Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ.